img
  • کد خبر:۴۸۶۴
  • تاریخ انتشار: پنـج شنبه ، ۲۱ خرداد سال ۱۳۹۴
  • ساعت ۱۲:۴۹:۰
  • تعداد بازدید: ۳۲۵۶
کهندژ بلقیس ، اول مرمت ، بعد جهانی شدن!

تاریخ نهفته در دل شهر بلقیس جهانی می شود؟!

کهندژ بلقیس ، اول مرمت ، بعد جهانی شدن!

اسفراین نیوز :شهر بلقیس از بقایای شهر کهن اسفراین است که در ۳ کیلومتری جنوب غرب شهر کنونی اسفراین در خراسان شمالی قرار گرفته است.

این شهر که روزگاری درحاشیه جاده ابریشم قرار داشته به دلیل داشتن ارگ خشتی منحصر بفرد و مجموعه ای شامل برج و باروهای مرتفع مقبره شیخ آذری، ویرانه‌های معروف به منار تپه (مسجد جامع)، کوره سفالگری، آب انبار، بازار، کاروانسرا، بنای معروف به یخدانها و یک گورستان وسیع در نزدیک دروازه شرقی جزء عظیم‌ترین میراث‌های خشتی ایران پس از ارگ بم محسوب می شود.

 

اين شهر که از سده هاي نخستين اسلام شكل گرفته هزار سال تاریخ را در دل خود جا داده است. طبق یافته‌های باستان شناختی قدیمی ترین استقرار در این شهر تاریخی که تاکنون شناسایی شده مربوط به اواخردوره ساسانی است و زندگی در آن تا پایان دوره صفوی به طور مداوم جریان داشته است. بالاخره این شهردر اواخر دوران طهماسب دوم و ابتدای حکومت نادرشاه توسط افاغنه تخریب شد و ساکنان آن شهر جدیدی را در نزدیکی شهر بلقیس ایجاد کردند. حالا شهر بلقیش با هزاران اثر که می توان از دل آن ارزش های تاریخی را بیرون کشید در انتظار جهانی شدن است.

***

بلقیس در انتظار جهانی شدن

قدمت چند هزار ساله شهر بلقیس و تاریخ ارزشمند نهفته در دل این اثر خشتی عظیم، این شهر را در دسته بناهایی جا داده که باید به تمام جهان شناخته شود. 
با این حال این شهر پررمز و راز، هنوز در اولین پیچ و خم جاده جهانی شدن مانده است. حالا شهربلقیس که در طی قرن های گذشته بستر اتفاقات و وقایع بسیاری بوده در انتظار دستان توانگر مرمت کاراران است تا بتواند در فهرست آثار جهانی ثبت شود.
آبان ماه سال ۹۱ مدیرکل وقت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان‌شمالی از انجام اقداماتی برای ثبت جهانی شهر تاریخی بلقیس اسفراین داده و قرار بود این شهر به عنوان عظیم ترین میراث های خشتی ایران پس از ارگ بم به جهان معرفی شود اما پس از مدتی این موضوع فراموش شد و شهر بلقیس با ویرانه هایش باقی ماند.
حالا پس از سه سال دوباره بحث جهانی شدن به میان امده و این در حالی است که مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی جهانی شدن شهر تاریخی بلقیس را در گرو تکمیل عملیات مرمت و کاوش می داند.
بنا به گفته محمد سویدانلویی عملیات و کاوش دومین بنای خشتی و گلی ایران در حال انجام است اما زمان اتمام آن دقیقا مشخص نیست.
وی با اشاره به اینکه به ثبت جهانی رسیدن یک بنای تاریخی حدود هفت، هشت سال طول می کشد و از سوی دیگر باید در نوبت بررسی قرار گیرد می گوید: برای تحقق این امر باید پرونده تشکیل شود که پرونده این شهر تاریخی بعد از تکمیل مرمت و کاوش انجام می شود.
گویا این مجموعه تاریخی با توجه به اهمیت و غنای تاریخی و شهری قدیم در سال 1388 به عنوان پایگاه میراث فرهنگی، مصوب و فعالیت مطالعاتی، مرمتی و باستان شناسی را آغاز کرده است.

اول مرمت بعد، جهانی شدن !

در حالی که بنا به گفته مسئولان مربوطه تا قبل از انجام عملیات مرمت و کاوش امکان ثبت جهانی این اثر تاریخی وجود ندارد اما انجام این عملیات هم آنگونه که باید پیش نمی رود. اظهارات مدیر پایگاه میراث فرهنگی شهر تاریخی بلقیس مبنی بر اینکه مرمت شهر تاریخی بلقیس با کمبود نیروی متخصص مواجه است خود گواهی براین مسئله است.
علیرضا نجفی با بیان اینکه کمبود اعتبارات و نیرو موجب شده تا روند کاوش و مرمت در این شهر تاریخی کند باشد می گوید: این شهر تاریخی در حال حاضر فقط یک کارشناس باستان شناسی و یک کارشناس مرمت دارد که امر نظارت را انجام می دهند در حالی که با توجه به حجم کار به تعداد بیشتری افراد متخصص نیاز است.
وی با بیان اینکه طی پی گیری های انجام شده قرار بر این شد تا به صورت پایلوت سطح این پایگاه تاریخی با اختصاص نیروی متخصص و تجهیزات بالا رود، می افزاید: در این زمینه معاونان سازمان گردشگری موافقت نامه هایی را امضاء کردند اما هنوز اقدامی در این خصوص انجام نشده است.
مدیر پایگاه میراث فرهنگی شهر تاریخی بلقیس کمبود اعتبار را یکی دیگر از مشکلات موجود بر سر راه تسریع در مرمت و کاوش های این شهر تاریخی دانسته و می گوید: اختصاص اعتبارات قطره چکانی عملیات کاوش در شهر تاریخی بلقیس را کند کرده است چرا که در سال جاری اختصاص 450میلیون تومان برای عملیات کاوش و مرمت این شهر مصوب شد اما فقط 250میلیون تومان از این مبلغ اختصاص یافت.
بنا به اظهارات نجفی، عملیات کاوش و مرمت این شهر فصل هفتم خود را سپری می کند.نا گفته نماند كاوش هاي باستان شناسي در شهر بلقيس از سال 1386 با انجام گمانه زني براي تعيين عرصه و حريم شهر شروع شد و تا به امروز به طور مستمر ادامه داشته است. درنتیجه این کاوش ها آثار فرهنگي-هنري نفيسي شامل انواع سفالينه ها و ظروف، سكه، كوره هاي سفالگري، بقاياي مسجد و آب انبار و آثار ديگري کشف شده كه تصوير روشني از تاريخ اين شهر باستاني را ترسيم مي كنند.

همچنین انجام مطالعات و كاوش هاي باستان شناختي منجر به معرفي شهر بلقيس و تبيين اهميت هاي فرهنگي آن شده و باعث تاسيس پايگاه ميراث فرهنگي شهر بلقيس در سال 1388 شد. از اين زمان، پايگاه شهر بلقيس به موازات كاوش هاي باستان شناختي، به انجام فعاليت هاي مرمتي در بخش هاي مختلف شهر بويژه مرمت ارگ و نيز مقبره شيخ آذري پرداخته و برنامه هاي گسترده اي براي شناسايي و معرفي اين ميراث ارزشمند باستاني در دستوركار دارد.
این شهر تاريخي در سال 80 به شماره 4497 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است.

منبع : روزنامه جوان /نویسنده : مریم احمدی 

نسخه چاپیimg


نام کامل:
ایمیل:
نظر شما:  
 

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

 پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
 اسفراین نیوز مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
 اسفراین نیوز از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است
 نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود